The CD Herinneringen uit Java, Piano Solo Music from the Dutch East Indies

Order? send mail to; makvandijk@hotmail.com

Order? send mail to: makvandijk@hotmail.com

CD Herinneringen uit Java; klassieke pianomuziek uit Nederlands-Indië. 2009
Henk Mak van Dijk, piano

Presentaties in Den Haag (2009):

za.17 mei Podium Vocale,

ma.1 juni Bibit Theater Pasar Malam,

zon.14 juni Kloosterkerk Festival Classique,

za.20 juni Blauwe Salon.

Indische composers, Indische music
Already in 1928 composer Constant van de Wall complained that composers from the Dutch East Indies were not noticed or simply were ignored. Also later on they hardly were described or recorded and threatened into oblivion. When pianist Henk Mak van Dijk in 2004 in cooperation with the Dutch Music Institute began his research into the life and works of composers from the former Dutch East Indies, he didn’t know yet how many unknown but special Indische music would come forth. Also for piano solo he found compositions with unique elements of indigenous music from the Archipelago, particularly the gamelan: the Indische classical piano music.
After recording a number of Indische songs with soprano Renate Arends in 2006 Henk Mak van Dijk also decided to record the forgotten Indische piano music. He made a unique selection of special East – West pieces, written from the beginning of the twentieth century by a small group of Dutch composers who had a strong connection with the Dutch Indies: Constant van de Wall, Paul Seelig, Hector Marinus, Linda Bandara, Berta Tideman-Wijers and Dirk Fock. They had in common a life in two worlds: on the one hand they were rooted in the Western music tradition and they were part of the Western music world, on the other hand they searched for new ways of composing and were inspired by Indische nature and culture.

‘Memories from Java’
Mak van Dijks selection resulted in the cd Memories from Java, with rarely heard and recorded piano pieces. The works are written in a romantic or impressionistic style in particular influenced by the treasures of the island of Java – a world of scenic desa ‘s, exotic birds, flowers, tropical rain, ancient temples, dance and gamelan. The listener will certainly come under the charm of the wealth of gamelan sounds, suggested by the piano and will be surprised by the mix of Western and Oriental idiom in the compostions. The accompanying cd booklet gives a detailed explanation of the Indische classical piano music, and the beautiful pictures from tempo doeloe will bring the sunken world of Indische composers even closer.

Indische componisten, Indische muziek

Al in 1928 klaagde componist Constant van de Wall dat ‘Indisch toonkunstenaarswerk’ in de muziekgeschiedenis niet werd opgemerkt of domweg werd overgeslagen. Ook daarna is Indische muziek nauwelijks beschreven of opgenomen en dreigde zij in de vergetelheid te raken. Toen pianist Henk Mak van Dijk in 2004 in samenwerking met het Nederlands Muziek Instituut een onderzoek begon naar leven en werk van componisten uit het voormalige Nederlands-Indië, wist hij nog niet hoeveel onbekende maar bijzondere Indische muziek tevoorschijn zou komen. Ook voor piano solo vond hij unieke composities waarin steeds elementen van inheemse muziek uit Indië, met name de gamelan, terug te vinden waren: de Indische klassieke pianomuziek.
Na het opnemen van een aantal Indische liederen samen met sopraan Renate Arends in 2006 besloot Henk Mak van Dijk ook de vergeten Indische pianomuziek vast te leggen. Hij maakte een unieke selectie van bijzondere oost-west stukken, geschreven vanaf het begin van de twintigste eeuw door een kleine groep Nederlandse componisten die een band hadden met Indië: Constant van de Wall, Paul Seelig, Hector Marinus, Linda Bandara, Berta Tideman-Wijers en Dirk Fock. Zij hadden een leven in twee werelden met elkaar gemeen: enerzijds waren zij geworteld in de westerse muziektraditie en maakten ze deel uit van de westerse muziekwereld, anderzijds zochten ze naar nieuwe wegen van componeren en putten zij inspiratie uit de Indische natuur en cultuur.

‘Herinneringen uit Java’
Mak van Dijks selectie resulteerde in de cd Herinneringen uit Java, met zelden gehoorde en opgenomen pianostukken. De in een romantische of impressionistische stijl geschreven werken weten met name de schatten van het eiland Java – een wereld van schilderachtige desa’s, exotische vogels, bloemen, tropische regen, oude tempels, dans en gamelan – in steeds andere klanken te vatten. De luisteraar zal beslist onder de bekoring komen van de rijkdom aan gamelankleur in deze stukken en verrast zijn door het samengaan van westers en oosters idioom in pianoklank. Het begeleidend cd-boekje geeft een uitgebreide toelichting op de Indische klassieke pianomuziek, en de fraaie afbeeldingen uit tempo doeloe halen de verzonken wereld van de Indische componisten nog dichterbij.

Gegevens cd:
Herinneringen uit Java; klassieke pianomuziek uit Nederlands-Indië. Henk Mak van Dijk, piano
Pianocomposities van Constant van de Wall, Paul Seelig, Linda Bandara, Hector Marinus, Dirk Fock en Berta Tideman-Wijers.
Label: Dutch Record Company Ontwerp cd-boekje: Arthur Meyer Tekst cd-boekje: Henk Mak van Dijk
Opname: Studio Van Schuppen, maart 2009. Verkoopprijs EU 18.50.
Contact: makvandijk@hotmail.com

Uit de toelichting in het cd-boekje:

Constant van de Wall schreef na zijn verblijf in Soerabaja bij terugkomst in Nederland – hij was toen 42 jaar oud – zes charmante pianostukken Herinneringen uit Java, waarin gamelantoonladders en gamelaneffecten een rol spelen. De bundel is opgedragen aan de destijds bekende Indische schrijfster Augusta de Wit. Na een tweede Indische periode in Batavia (1921-1928) gingen de Van de Walls wonen in Nice, waar Constant werd geafficheerd als ‘compositeur javanais’. Daar laaide het Javaans vuur weer op met het componeren van pianostukken als Le Boro-boudor, La fille du Sultan en een tweede Rapsodie javanaise, alle drie geschreven in romantische stijl, gecombineerd met gamelanmotieven en samenklanken.
Door zijn jarenlange positie als kapelmeester van het Europese orkest aan het hof van Soerakarta (vanaf 1899) – het hart van de Javaanse cultuur – was Paul Seelig in de gelegenheid een schat aan muzikale ervaringen op te doen. Hij leerde allerlei soorten muziek kennen waaronder gamelan, krontjong en Stamboelrepertoire. Veel van deze melodieën heeft Seelig verzameld, opgeschreven en gearrangeerd. Uit deze verzameling komen het gamelanjuweeltje Djalak idjo (de groene vogel), het levendige Burung putih (de witte vogel), Lagoe Sunda (West-Javaans idioom) en Hawa madjelis (dans van de nimf, zoals opgevoerd in de Indische opera, de zogenoemde Komedie Stamboel.) Naderhand schreef Seelig nog een aantal gamelantranscripties, waaronder de drie Javaanse dansen uit 1928 voor piano.
Geïnspireerd door zijn jeugd in Deli, Sumatra en zijn liefde voor Indië koesterde Hector Marinus het idee van een synthese tussen een oosters en westers muziekidioom. Hoogstwaarschijnlijk componeerde hij tijdens of na zijn verblijf op Java de Preludes javanaises. Deze stukken suggereren in hoge mate het Javaanse gamelanspel en doen denken aan Gnossiennes van Erik Satie. Linda Bandara heeft slechts weinig voor piano geschreven. In de pianocompositie op deze cd, Ketjubong, spelen gamelanfiguraties de hoofdrol. Twee romantische uitbarstingen à la Richard Strauss doorbreken het keurslijf van het gamelanidioom. Met recht ‘Duits-Javaans’ zoals Bandara haar componeerstijl noemde.
Dirk Fock jr. weet in zijn Java suite uit 1944 fraaie sfeerbeelden op te roepen door een uitgekiend gebruik van elementen uit de gamelanmuziek in een impressionistisch decor.
Berta Tideman-Wijers was een concertpianiste die in Indië veel succes had met haar optredens, onder meer in Batavia en Soerabaja, waarbij ze ook haar eigen werk speelde. Zij schreef slechts enkele composities voor piano, waarvan er een paar het resultaat zijn van haar langdurig verblijf in de Bataklanden op Sumatra.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s