Henk Mak van Dijk schreef voor het EPTA Piano Bulletin het artikel Bali in piano (december 2013)

Een korte introductie uit zijn artikel Bali in piano:

Afgelopen zomer toog Henk Mak van Dijk naar Bali om te vertellen over de relatie tussen Balinese gamelan en westerse pianomuziek en tevens om pianostukken te spelen die met Bali te maken hebben. In het volgende artikel kunt u lezen welke componisten zich in heden en verleden met Balinese muziek hebben beziggehouden.

 Lecture recital in Singaraja

Image

Begin augustus gaf ik samen met componiste/pianiste Sinta Wullur[i] op een internationaal gamelanfestival in de (oude koloniale) hoofdstad Singaraja op Noord-Bali een lecture recital over ‘Bali’-pianocomposities uit heden en verleden. Sinta had twee stukken gecomponeerd die geënt waren op Balinese muziek. Ik werd gevraagd deze uit te voeren en het programma aan te vullen met andere pianocomposities waarin op een of andere manier ‘Bali’ was verwerkt. Gezien mijn onderzoek naar klassieke muziek op Java dacht de organisatie dat ik daar wel in zou slagen.[ii] Het bleek echter niet eenvoudig om specifiek voor piano geschreven stukken te vinden waarin Bali een rol speelt. De Balinese muziek zelf heeft nooit met piano te maken gehad. Het gaat hier om een culturele traditie die zich al eeuwen bedient van gamelanorkesten en zich tot op de dag van vandaag niet gemakkelijk laat beïnvloeden door andere muziektradities. Balinezen bespeelden ook geen piano’s, alleen de kolonialen die op het eiland woonden, deden dat. De eerste muziekschool waar pianolessen werden aangeboden – in de hoofdstad Denpasar – werd pas in 1979 opgericht.

Bali had in de koloniale tijd tot in de twintigste eeuw geen goede naam; het stond bekend als een woest, onherbergzaam eiland van slavenhandelaren, varkenshouders, onbetrouwbare krijgsheren en arme boeren. Onbekend met de rijke Balinese muziekcultuur hadden westerse (inclusief Indische ) componisten zich destijds voornamelijk gericht op de gamelanmuziek aan de hoven van Midden-Java. Het beeld van een paradijselijk eiland van kunst en cultuur was pas in de jaren twintig ontstaan, niet lang na de verovering van Bali door Nederland. Etnomusicologisch onderzoek van Jaap Kunst, films en literatuur over ‘het laatste paradijs’, de pionierende Odeon/Beka grammofoonopnamen uit 1928/29, de uitvoeringen van een Balinese gamelangroep in Nederland en op de Parijse Wereldtentoonstelling, gevolgd door het Bali Cultuur Congres in Denpasar een paar jaar later, brachten de Balinese muziek steeds meer onder de aandacht van een westers publiek.

Als gevolg hiervan toonden ook enkele Westerse componisten belangstelling voor Balinese muziek en verwerkten die in hun pianostukken……

Het artikel is verder te lezen in het EPTA Piano Bulletin van december 2013.


[ii] Zie EPTA Bulletin, De oostenwind waait naar het westen; Indische pianomuziek, 2012.

This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

One Response to Henk Mak van Dijk schreef voor het EPTA Piano Bulletin het artikel Bali in piano (december 2013)

  1. Hallo, Henk!!

    Alsnog gefeliciteerd met je verjaardag!
    Marie-Therese Feringa, mtferinga.feringa2@gmail.com

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s