Wajang Foxtrot, The Dutch East Indies in sound and images, Indie in klank en beeld, 1890-1945,

Wajang Foxtrot is a very rich color-illustrated book in the Dutch language about music life in the Dutch East Indies and describes military music, the first symphony orchestras, kroncong, classical music, the Javanese opera Attima, Dutch entertainment and Dutch singers, cabaret. Front pages of Indische sheet music are combined with beautiful illustrations and posters from the collection Atlas Van Stolk.
By: Henk Mak van Dijk and Carl Nix
Publisher: Scriptum, Rotterdam, 2011

Order?> send mail to: makvandijk@hotmail.com

Summary
The Dutch East Indies has been the subject of many songs sung by soldiers, sailors and entertainers, of miltary marches, of sentimental songs, popular music and classical compositions. In the course of time quite a lot of this Indo-Dutch music was documented, but much was forgotten as well. In recent years new attention was given to this repertoire. CD’s of old recordings of entertainers were made, books were written and the opera Attima by composer Constant van de Wall was performed in collaboration with the famous Tong Tong Festival in the city of The Hague.

This renewed attention was reason for the Atlas Van Stolk, a well-known collection of prints, to exhibit its rich collection of Indonesian sheet music of the period between 1860 and 1949 at the Museum Rotterdam.
The colourfull and beautifully designed covers arouse the imagination, and their titles, that once were obvious, are now puzzling and evoke curiosity. Pictures of rice paddies, palm trees, volcanoes and Indonesian beauties soon produce the feeling of tropical well-being, Yet the story behind the music may be very different from what the covers suggest. It sometimes unveils the cruel reality of colonial wars, the world of Indonesian concubines or the police actions by the Dutch army after 1945.

It’s obvious that the perspective is Dutch: the composers were Dutch, the performers were Dutch and the audience was either Dutch or Indo-Dutch in a European-styled environment. Al tough some criticism was present, colonial rule was generally accepted as a fact. Victories won by the Royal Dutch East India Army (KNIL) in Aceh or Lombok or the introduction of modern inventions such as radio, telephone and aviation arouse national pride. The natives only played supporting roles and they seemed to consist merely of people of inferior status: the baboe (amah), kokkie (cook), djongos (servant) or njai (concubine).

It was to be expected that the sheet music would be combined with special items from the Atlas Van Stolk, such as a board game about the Aceh war, photos of post offices of Amsterdam and Surabaya to accompany the songs about the sisters Mientje and Sientje who write to each other from these cities. or the beautiful posters of the East India Exhibition at Arnhem. Each composition was given its own story an a historical environment to turn it into a testimony of the colonial past.

The exhibition in Museum Rotterdam (in 2011) was composed of twenty themes, e.g. balls and the clubs of Batavia, miltary music, westen music mixed with Indonesian elements, entertainment, soldiers songs and the repertoire of the well-known Kilima Hawaiians. Post-colonial music from the 1950’s and 1960’s is no part fo the exhibition

2011

2011

P1010739

P1010740

P1010746

Wajang Foxtrot; Indië in klank en beeld
Carl Nix
Henk Mak van Dijk
Uitgeverij Scriptum

Nederlands-Indië is al vanaf de VOC-tijd bezongen en verklankt in zeemans- en soldatenliederen, amusementsmuziek, cabaret, liedjes van heimwee en verlangen en klassieke composities. Deze Indisch-Nederlandse muziek is tot nu toe echter weinig beschreven. Dat bracht de bekende prentencollectie de Atlas Van Stolk op het idee haar rijke verzameling Indische bladmuziek uit de periode 1879 tot 1949 in klank en beeld vast te leggen en te combineren met bijzondere afbeeldingen, tekeningen en affiches uit haar collectie. Hoewel niet uitputtend zijn de meer dan honderd composities verrassende tot noten gestolde (Nederlandse) getuigenissen uit het koloniale verleden.

Saïdjah van Richard Hol is de eerste klassieke compositie met een verwijzing naar Indië (uit 1879) en legt het beroemde verhaal van Multatuli in klank vast. Een Polka-Mazurka van kapelmeester T.F. Markus herinnert aan de grote bals en feesten in de sociëteiten van Batavia en in paleis Buitenzorg. Naar Atjeh en de Lombok-expeditie Marsch refereren aan het krijgshaftige verleden van het Indische leger. Nog steeds bekend in de oren klinkt Hallo! Bandoeng, over het eerste telefoonverkeer naar de Oost, maar even fascinerend zijn liedjes over de post naar en uit Indië, bootreizen, de radio, en het eerste vliegverkeer.

De schoonheid van de oosterse vrouw – een steeds terugkerend thema in de Indische literatuur – is dikwijls bezongen, vooral in de populaire (krontjong) liedjes over ‘Sarina’. Maar er waren ook kritische geluiden te horen, zoals in Tabé nonja, over een planter die zorgeloos afscheid neemt van zijn njai, of in Poezie en proza in de thee (op een gedicht van Jean-Louis Pisuisse) over een arme theeplukster. En De Zeebaboe verhaalt over de droevige ervaringen van een ‘lijfmeid’ die aan boord van een oceaanstomer op de kinderen moet passen.

Ook werk van klassieke Indische componisten wordt getoond: Constant van de Wall met zijn opera over de Javaanse danseres Attima, Paul Seelig met zijn op de gamelan geïnspireerde Javaanse dansen naast populaire krontjongmuziek van de Indische violist/componist Fred Belloni. Soldatenliedjes over de woelige periode na 1945 en repertoire van de Kilima Hawaiians rondden dit overzicht van Indische bladmuziek af.

De kleurrijke muziekomslagen worden op een inventieve manier gecombineerd met bijzondere afbeeldingen uit de Atlas Van Stolk. Zo zijn er onder meer werken van kunstenaars als Menno van Meeteren Brouwer, J.C. Rappard, J. Frank Niemantsverdriet en Eppo Doeve te bewonderen.

Het boek Wajang Foxtrot; Indië in klank en beeld wordt vergezeld van een cd met door het Theater Instituut Nederland ter beschikking gestelde liedjes als Nou tabé dan van Louis Davids, Hallo Bandoeng door Willy Derby, Poëzie en proza in de thee, gezongen door Wim Sonneveld, en Sarina, een kind uit de dessa door de Kilima Hawaiians. Ook bijzondere klassieke composities als Saïdjah van Hol, Polka-Mazurka van Markus en Atjeh’s kraton Marsch (gespeeld door Henk Mak van Dijk), Nina bobo in een zetting van Van de Wall, Terang bulan van Seelig (gezongen door sopraan Renate Arends) en werk van Belloni zijn op deze cd vastgelegd.

Gebonden | 160 pagina’s | Kleur: fc | Taal: Nederlands | Afmetingen: 17 x 24 | ISBN: 9789055947843

This entry was posted in Uncategorized. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s